Yabani Orkide Çiçeği

Doğanın ve aşkların en güzel, gizemli ve narin çiçekleri olan orkideler, insanlardan kaynaklanan tüm olumsuzluklara rağmen, bu bahar da tüm güzellikleriyle, yaşamımıza yine renk katıyor, nefes veriyor… 
 
 Küresel ısınmanın acımasızlığına karşı gelen merhametli yağmur bulutlarının sularıyla geç de olsa yemyeşil olan doğamızdaki mevsimsel güzellik, sevimli orkideler,  değişik renk ve şekilleriyle, herkesi kendilerine hayran bırakıyor…
 
 KKTC doğasında 33 tür orkide bulunuyor. Bunlardan 3 tanesi Kıbrıs’a özgü endemik türler; Ophrys kotschyi, North Cyprus Hotels - Hotel SempatiOphrys lapheticus ve Orphrys anatolica var. troodi… Bilinen isimleriyle Kıbrıs Arı Orkidesi, Lapta Orkidesi ve Kıbrıs Anadolu Orkidesi…  Diğer orkide türlerine İspanya’dan İran’a kadar olan paralelde  birçok ülkede rastlanıyor.
  En temiz, saf duygularımızı ifade ettiğimiz orkideler, yaşamımıza kaktıkları renk, verdikleri taze nefesin yanında, ekonomik kalkınmaya da, onlar için gelen turistler aracılığıyla katkıda bulunuyorlar. 
  Orkideler genelde ilkbaharda, şubattan başlayarak mart-nisan döneminde çiçekleniyor. Latince isimleri tek. Ancak yerel isimleri bölgelere göre pek çok. Yağış uygun olursa haziran ayına kadar çiçek açan türler var. Yazda açan orkide yok ama; hüznün ve ayrılıkların mevsimi olan sonbaharda, eylülde açan bir tür var: Sonbahar Orkidesi… Tek dal üzerine helozonik ve beyaz çiçekli; sonbaharın yarattığı duygulara uygun görünüşlü…
  Boyu 80 cm kadar uzayan Dev Orkide en ilginç türlerden biri. Bu türden en çok,  Vuni Sarayı’nın denize bakan nemli yamaçlarında var. En güzel İtalyan Orkideleri, Kalkanlı köyünün kuzey doğusunda, anıt zeytin ağaçlarının da yer aldığı bölgede, derelerin yamaçlarında bulunuyor. Endemik bir tür olan Lapta Orkidesi ise en çok, adı üstünde Lapta’nın güneyindeki yamaçlarda görülüyor. Kumlu toprakları seven Kutsal Orkide’nin en fazla bulunduğu mekan, Akdeniz Ormanları. Daha çok Trodos eteklerinde görülen Piramid Orkide en çok, St. Hilarion Kalesi’nin batısında, Kırmızı Uçurum’un hemen önünde var. Burada da Trodos Dağları’ndaki kadar güzel açıyorlar.

Çamlıbel yakınlarında antik Pigades Tapınağı’nın tellerle korunan iç kısmında, değişik birkaç türde harika orkideler görmek mümkün. Ama tellerin hemen dışında, arpa ekili arazilerde bir tek orkide bile yok. İkidereler’deki Çitlemitli Manastır’ın pınar suyunun geçtiği, anıt çitlemit ağaçlarının bulunduğu yamaçta da yoğun şekilde orkide var. Karpaz’ın maki denizlerinde, diğer bölgelerde pek bulunmayan Benli Orkide’ler gizli… En çok rastlanan orkide türü ise, genelde çam ormanlarını seven Anadolu Orkidesi. Bu orkidenin, üzerinde karşılıklı küçük benekleri olanları Kıbrıs’a özgü endemik bir tür. Anadolu Orkidesi’nin bir varyasyonu… 
 
 Orkideler genelde kalkerli toprakları seviyor. Ancak her türlü toprakta ve deniz seviyesinden Selvili Tepe’ye kadar yüksekliklerde orkidelerimiz açıyor. Birçok orkide türüne adanın her yerinde rastlanıyor.
 En çok orkide, en az bozulmuş, insanların en az gittiği yerlerde var. Alevkaya bölgesinde çok değişik türlerde orkideler görmek mümkün. Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı’nın doğa dostu turistler ve çevreciler için düzenlediği yürüyüş parkurlarının bazı bölümlerinde, orkidelere basmadan yürümek oldukça zor.  
 Orkidelerin güzelliklerini, yapılaşma olan ve yoğun-sürekli tarım yapılan bölgelerde görmek hemen hemen imkansız. 
  Yumrularından sahlep yapıldığı için orkideler uzun yıllar acımasızca sökülüp pazarlandı.  Bilinçsiz tarımsal ilaç kullanımı ve anız yangınlarından dolayı çok geniş alanlarda artık orkide yok. Orkideler, tuhaf  bir “sevgi” anlayışıyla hala daha katliam şeklinde toplanıyor veya eve dikilmek üzere sökülüyor. Özgürlükleri alınan orkideler ev-bahçe ortamlarında yetişmiyor; ölüyorlar veya mutsuz şekilde acı çekiyorlar...
 Doğal yaşam alanlarındaki yapılaşma, tarımsal ilaçlar, ot yakma, “sevgi” adına toplama ve sökme, otlatma ve  yağışsızlık orkideleri yok ediyor. Bu nedenle orkidelere daha çok nemli yamaçlarda, dere yataklarında ve ormanlık arazilerde rastlanıyor. Uygun arazilerde biraz aramakla, değişik türlerde harika orkideler görmek, her şeye rağmen hala  mümkün. Orkidelerimiz bizi terk etmiyor; ama yaşamda tutunma mücadeleleri oldukça zor şartlarda sürüyor…
  Orkideler, Bern Konvansiyonu çerçevesinde koruma altında bulunuyor. Çevrecilerin ve duyarlı gazetecilerin uğraşlarıyla bu konuda toplumda belli bir bilinçlenme sağlandı. Ancak doğanın mağrur ve bir o kadar da sevimli güzelleri olan orkideler için hala daha birçok tehlike varlığını sürdürüyor.
 Orkideler, giderek daha çok ziyaretçi çeken doğa-özel ilgi turizmine de katkıda bulunuyorlar ve bu açıdan da titizlikle, sevgiyle korunmaları gerekiyor…

Benzer Konular

Akdeniz-tadlari - dag-ve-orman-yuruyusu - derinlere-dalis - kibris-aktiviteleri - orkide-cicegi - yamac-parasutu

 


Sitenin Tum Haklari Hotel Sempati, Kuzey Kibris a Aittir 2001-2009